در اولين نگاه چنين به نظر مىرسد كه تسلط اعراب براى هنر در آغاز امر ، دگرگونيهاى اساسى به همراه نداشته است ، چنان‌كه مثلا آثار هنرى مربوط به فلزات قيمتى در قرون نخستين اسلامى به قدرى حاوى اسلوب ساسانى است كه اغلب به سختى امكان دارد تاريخ دقيق پيدايش آنها را مشخص كرد . « هنر طلاكارى ساسانى ، شامل كاسه‌هاى مسطّح ، اغلب در سطح داخلى مزيّن به تصوير و مدورشكل ( به ندرت بيضى ) ، و ظروف دسته‌دار با پايهء بلند و گلدانهايى با بدنه‌اى بيضىشكل مىشد . سفارش‌دهندگان ، دربار شاهنشاه ، آتشكده‌هاى بزرگ و صاحب‌منصبان عالىرتبه بودند . « 111 » بنابراين مىبايستى دو نوع كارگاه : كارگاههاى دستى دربارى و كارگاههاى دستى محلى ، موجود بوده باشد . اينكه آيا كارگاههاى خصوصى چندى براى تهيّهء ظروف مراسم مذهبى وجود داشته است و يا اينها در يكى از اين دو كارگاهها ساخته مىشده است ، مشخص نيست . كارگاههاى دستى دربارى مىبايستى پس از سال 21 ه / 642 م و يا حد اكثر سال 1 - 30 ه / 651 م فعاليت خود را آغاز كرده باشند . استمرار حيات كارگاههاى « مذهبى » ، - اگر چنين نوعى موجود بوده باشد - فقط در زمينهء محدودى امكان داشته است . توسعهء بيشتر مىبايستى فقط در مورد كارگاههاى بومى ، به ويژه دور از مركز ، صورت گرفته باشد . اين امر به وسيلهء بناهاى كشف‌شده تأييد مىگردد . كاسه‌هايى با نقش شاه ( « شكار - يا تاج‌گذارى » ) فقط به صورت تقليدى از روى آثار قديمى ساخته مىشد . به سختى مىتوان ظروف معينى را به‌عنوان

--> - l'exposition de la Bibl . Nat . , ( Paris 1938 ) . - زكى حسن : الفنون الإيرانية فى العصر الإسلامية ( هنرهاى ايرانى در عصر اسلامى ) ، ( قاهره 1946 قبل ما 2 ) . - اختلاف بين شرق و غرب در فرهنگ ايرانى را مينورسكى بررسى كرده است : . Minorsky : Geogr . F . 644 - 652 ( 111 ) . Kurt Erdmann : Eber - Darstellung und Eber - Symbolik in Iran'' ( in : Bonner Jahrbucher , Heft 147 , 1942 , S . 345 - 382 ) , S . 358 , Anm . 2 . - Goldziher , Die Heiligen - Verehrung im Islam in : Mohammedanische Studien , S . 360 f .